საქართველო ფულსაც კარგავს და გაზსაც
საქართველო ფულსაც კარგავს და გაზსაც
13 იანვარი / 2016
საქართველო "გაზპრომისგან" 300-400 მლნ კბ/მ ბუნებრივ აირს წამოიღებს. როგორც გაზეთი "რეზონანსი" წერს, გაფორმდება ერთწლიანი ხელშეკრულება, ხოლო სომხეთში ტრანზიტისთვის ქვეყანა გაზის ნაცვლად, თანხას მიიღებს. დარჩა კიდევ ერთი დეტალი, რაზედაც ენერგეტიკის სამინისტრო არ საუბრობს - "გაზპრომის" მიერ ტრანზიტისთვის გადახდილი თანხაა. იქნება იგი 200 მლნ კბ/მ გაზის ღირებულების (10%) ადეკვატური, რომელსაც საქართველო ტრანზიტის საფასურად იღებს? სავარაუდოდ, არ იქნება. საერთაშორისო პრაქტიკა ტრანზიტისთვის 5%-ს ითვალისწინებს. "გაზპრომი" კი ახალი ხელშეკრულების გაფორმებას საერთაშორისო ნორმების გათვალისწინებით მოითხოვს.

ენერგეტიკის სამინისტრო საზოგადოებას რუსულ გაზზე მოლაპარაკების დეტალებს ულუფებად აწვდის, თანაც მას შემდეგ, როდესაც "გაზპრომის" წარმომადგენლებსა და კახა კალაძეს შორის შეხვედრების შესახებ ინფორმაციას უცხოური მედია ავრცელებს. რუსეთი ოკუპანტი ქვეყანაა. გარდა ამისა, საქართველოს "გაზპრომთან" ურთიერთობის მწარე გამოცდილებაც აქვს. ამიტომაც, აბსოლუტურად ლოგიკურია ის კითხვები, რომელიც აღნიშნულ მოლაპარაკებებთან დაკავშირებით ჩნდება. ენერგეტიკის მინისტრი კი საზოგადოებას ირონიულად პასუხობს - "ბოდიში იმისთვის, რომ "გაზპრომთან" გამართული შეხვედრების პირდაპირ ეთერში გადაცემა შეუძლებელია".

ბოლო დღეებში ატეხილი აჟიოტაჟის შემდეგ, რომელსაც ხელი აზერბაიჯანულმა პრესამაც შეუწყო, კალაძემ, როგორც თავად უწოდა "ვაიექსპერტებთან" (ეს ტერმინი ახლახან დამკვიდრდა პოლიტიკურ ელიტაში) შეხვედრა გადაწყვიტა. მეტი დამაჯერებლობისთვის მინისტრმა სტუმრებს მისი მოადგილეები და ნავთობისა და გაზის კორპორაციის გენერალური დირექტორი დავით თვალაბეიშვილიც დაახვედრა. სამინისტროში თათბირით ექსპერტები კმაყოფილები და დამშვიდებულები დარჩნენ. მაგალითად, თორნიკე შარაშენიძე დარწმუნდა, რომ რუსულ გაზთან დაკავშირებული ინფორმაციები არც ისე საგანგაშოა და გაკვირვებულია, თუ რატომ იწვევს აღნიშნულ საკითხზე დასმული კითხვები ასეთ აგრესიას.

"ახლა რაც მოვისმინეთ, იმაში თითქოს საგანგაშო არაფერია. საუბარია დეფიციტის შევსებაზე, მაგრამ საინტერესო არის ის, რომ რამდენიმე თვეა ეს ამბავი მიმდინარეობს, გვესმის ურთიერთგამომრიცხავი განცხადებები და როცა კითხვები ჩნდება, პასუხად მოდის აგრესია. თვითონაც თუ არაფერს აშავებდნენ, ეთქვათ ეს ყველაფერი მშვიდად და ჩვენც ვიქნებოდით წყნარად", - განაცხადა შარაშენიძემ.

მინისტრმა ექსპერტებს აუხსნა, რომ საქართველოს ბუნებრივი აირის საერთო მოხმარება 2,5 მლრდ კბ-მ-ია და ის 2012 წელთან შედარებით, 35-38%-ით არის გაზრდილი. ზამთარში ყოველდღიურად ქვეყანაში 11 მლნ-ზე მეტი კბ/მ გაზი შემოდის - 6 მლნ კბ/მ "სოკარის" გაზი, "ყაზახის" მილსადენიდან. 2,9 მლნ კბ/მ "შაჰ-დენიზიდან", 2-2,5 მილიონი კუბური მეტრი კი არის 10% იმ მოცულობისა, რომელსაც საქართველო სომხეთში ტრანზიტის საფასურად იღებს.

"სხვათა შორის,
You must have Flash Player installed in order to see this player.
მინდა ვთქვა ის, რომ დღეს რუსეთი ოკუპანტია და ჩვენი ტერიტორიების 20% აქვს ოკუპირებული, ზუსტად იმ ადამიანების ძალიან დიდი დამსახურებაა, ვინც ყველაზე მეტად ყვირის და არასწორ ინფორმაციებს ავრცელებს ამ კონკრეტულ მოლაპარაკებებთან დაკავშირებით", - გაახსენა კალაძემ ექსპერტებს და განმარტა, რომ საუბარია დაახლოებით 300-400 მილიონ კუბურ მეტრ გაზზე.

ნავთობისა და გაზის კორპორაციის გენერალურმა დირექტორმა დავით თვალაბეიშვილმა "სოკარის" განცხადებები, რომ აზერბაიჯანს საქართველოს გაზის მოთხოვნილების სრულად და უპრობლემოდ დაკმაყოფილება შეუძლია, საპირისპირო არგუმენტებით გააბათილა. მან აღნიშნა, რომ რიგ შემთხვევებში "სოკარის" მხრიდან გაზის მოწოდებასთან დაკავშირებით პრობლემა იქმნება. ბოლო წლებში კი საქართველოში გაზის მოხმარება განუხრელად იზრდება.

"გარკვეული პრობლემაა "სოკარის" მილსადენიდან გაზის მოწოდებასთან დაკავშირებით. ამიტომ ზოგჯერ იძულებულნი ვართ, რომ ბალანსი აღვადგინოთ რუსული აირის ხარჯზე", - განაცხადა თვალაბეიშვილმა და დასძინა, რომ "შაჰ-დენიზის" წილი საერთო მოხმარებაში, დაახლოებით 30%-ია, 50% არის "სოკარის" მიერ მოწოდებული გაზი, ხოლო 20% რუსული ბუნებრივი აირია.

ირანული გაზი ან დენის იმპორტი

ამ განცხადების შემდეგ "სოკარის" მორიგი ინიციატივა გახდა ცნობილი - აზერბაიჯანული კომპანია არ გამორიცხავს, რომ თუკი საჭირო იქნება, საქართველოში ირანული გაზიც შემოიტანოს. "ჯორჯია თუდეის" ცნობით, "სოკარის" ინვესტიციების სამმართველოს ხელმძღვანელმა, ვაგიფ ალიევმა განაცხადა, რომ აღნიშნულ ნაბიჯს თეირანისთვის არა ეკონომიკური, არამედ პოლიტიკური მნიშვნელობა ექნება.

"სოკარი" მყარად არის წარმოდგენილი საქართველოში. საქართველომ და აზერბაიჯანმა ხელი მოაწერეს შეთანხმებას, რომელიც 2030 წლამდე მოქმედებს. ჩვენ ამ ქვეყნისთვის გაზის მთავარი მიმწოდებლები ვართ. აქვე მნიშვნელოვანია ვიფიქროთ, თუ რამდენად მნიშვნელოვანი ბაზარია საქართველო ირანისთვის", - განაცხადა ალიევმა.

აზერბაიჯანთან ირანს 1474 მმ-იანი გაზსადენი აკავშირებს, საბჭოურ პერიოდში ამ მილსადენებით სამხრეთ კავკასიის ქვეყნების გაზმომარაგება ხდებოდა, 2006 წლიდან კი მილსადენი გამოიყენება ირან-აზერბაიჯანს შორის სვოპ-კონტრაქტის პირობების შესასრულებლად - აზერბაიჯანი 500 მლნ კბ/მ გაზის ექსპორტს ახორციელებს ირანში. შესაბამისად, ტექნიკურად, ირანიდან გაზის წამოღება არც ისე ადვილია.

ამასთანავე, ენერგეტიკის მინისტრი ამბობს, რომ ფიზიკურად შეუძლებელია იმ მილსადენიდან დამატებითი მოცულობის მიღება, რომლითაც "სოკარი" საქართველოს ბუნებრივ აირს აწვდის.

"ამჟამად არის 6 მილიონი კუბური მეტრის მოცულობა, რომელსაც ისინი დღეს ატარებენ. ფიზიკურად შეუძლებელია უფრო მეტი აირის გატარება. ამიტომ დამატებითი მოცულობის დაბალანსება ხდება რუსეთიდან საქართველოს გავლით სომხეთში მიმავალი მილსადენით", - განაცხადა კახა კალაძემ და უფრო საშიში პერსპექტივაც დახატა - თბოსადგურების გაჩერებით ბუნებრივი აირის დაზოგვა - სანაცვლოდ კი ელექტროენერგიის იმპორტის გაზრდა და ტარიფის 4-თეთრიანი მატება. "არის მეორე გამოსავალი, უარი ვთქვათ ბუნებრივ აირზე, შემოვიტანოთ დამატებითი ელექტროენერგია, თუმცა ეს ტარიფის 4-თეთრიან მატებას გამოიწვევს", - აღნიშნა კალაძემ. მისივე თქმით, დაწყებულია მუშაობა გაზსაცავის მშენებლობაზე, შესაბამისად, დამატებითი ბუნებრივი აირის ამ გაზსაცავში დარეზერვება უნდა მოხდეს. კერძოდ, ზაფხულში გაზის მოხმარება 6 მლნ კბ/მ-ით მცირდება და ეს მოცულობა გაზსაცავში შეინახება.

ნაღდი ფული ნატურის ნაცვლად

უკვე გადაწყვეტილია, რომ საქართველო სომხეთში ბუნებრივი აირის ტრანზიტისთვის ფულს აიღებს და არა გაზს, როგორც აქამდე ხდებოდა. "ფულზე უნდა დავთანხმდეთ, რა თქმა უნდა. მოლაპარაკების დასრულებამდე რაღაც დეტალები კიდევ გაირკვევა, რადგან შეთანხმება ბოლომდე არ არის მიღწეული", - განაცხადა კალაძემ და დასძინა, რომ "გაზპრომი" ორი წელია ასეთ პირობებზე შეთანხმებას კატეგორიულად ითხოვს.

სპეციალისტების განცხადებით, "გაზპრომს" ყოველთვის სურდა, რომ სომხეთში გატარებული გაზისთვის ანგარიშსწორება თანხით მოეხდინა, თუმცა აქამდე საქართველოს მთავრობა ამ მოთხოვნის იგნორირებას ახდენდა. როგორც ცნობილია, კავკასიაში სომხეთი რუსეთის მთავარი პოლიტიკური საყრდენია, შესაბამისად, "გაზპრომი" ტრანზიტის საფასურად საქართველოს მიერ წაღებულ 10%-ზე თანახმა იყო.

მართალია, ირან-სომხეთს შორის არსებობს გაზსადენი, მაგრამ რუსეთი პოლიტიკური თვალსაზრისით არ დაუშვებს, რომ მისი პარტნიორი ქვეყანა მთლიანად ირანულ გაზს დაუქვემდებაროს. ამიტომაც სომხეთთან ენერგეტიკული ურთიერთობისთვის საქართველოს დერეფანი ყოველთვის დასჭირდება.

ბუნებრივია, საქართველოსთვის უმჯობესია, სომხეთში ტრანზიტისთვის ბუნებრივი აირი მიიღოს, თანაც გატარებული მოცულობის 10% და არა ფული. თუმცა, თუკი ქვეყანას დამატებითი მოცულობის გაზი სჭირდება და ალტერნატიული გზა "გაზპრომისკენ" მიდის, კალაძე იძულებული იქნება, რომ რუსულ კომპანიასთან ხელშეკრულება გააფორმოს, სადაც ტრანზიტისთვის ანაზღაურების ახალი პირობებიც ჩაიწერება. ახალი პირობებით კი, საერთაშორისო სტანდარტების მიხედვით, "გაზპრომის" მიერ გადახდილი თანხა, სავარაუდოდ, იმაზე ნაკლები იქნება, ვიდრე 200 მლნ კბ/მ გაზის ღირებულებაა.

მაკა ხარაზიშვილი
გაზეთი "რეზონანსი"

კომენტარები (4)
14.01.2016
2
პარლამენტის დარგობრივი ეკონომიკისა და ეკონომიკური პოლიტიკის კომიტეტი "გაზპრომთან" მიმდინარე მოლაპარაკებებთან დაკავშირებით საკომიტეტო მოსმენის გამართვის მიზანშეწონილობის საკითხზე იმსჯელებს. გაზის საკითხებში ისევე როგორც ჯიბის ფულის საკითხებში ექსპერტია ბატონი ტყემალოვი! ამიტომ დაველოდოთ მის გადაწყვეტილებას და მერე ყველამ ერთხმად ავირჩიოთ ივანე ბიძინაშვილი მორიგი ვადით და დიდი ხნით!
14.01.2016
1-ს
და უცებ რომ რუსეთს არ მოეწონოს რაღაც (ვთქვათ, საქართველომ არ გაატარებინა სახმელეთო ჯარები სირიაში შესავარდნად) თავის ტერიტორიტორიაზე, ან უფრო ნაკლები, მოგვთხოვა, ყარსის რკინიგზის არგაშვება,ან სულაც თურქეთთან ურთიერთობების შეჩერება და შუა ზამთარში გაგვითიშა ეგ გაზი რუსეთმა, მერე 1-ო, რას აპირებ? გადაიტანს შენი ოჯახი ამ ყინვასა და უშუქობას???
მსგავსი სიახლეები
ნავთობმოპოვების აპრილის თვის მაჩვენებლებით ირანმა სანქციებამდე პერიოდის მაჩვენებელს მიაღწია, ამის შესახებ გამოცემა Bloomberg „საერთაშორისო ენერგეტიკულ სააგენტოზე“ დაყრდნობით იტყობინება.
საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ „გაზიფიცირებულ დასახლებათა ჩამონათვალის შესახებ“ კომისიის 2014 წლის 31 ოქტომბრის #43/1 გადაწყვეტილებაში ცვლილებები შეიტანა.
თბილისში, სასტუმრო ”რედისონში” 17 ქვეყნის რკინიგზის ადმინისტრაციების საბჭოს რიგით 64-ე სხდომა მიმდინარეობს.
2016 წლის პირველ კვარტალში „გაზპრომის“ საბჭოს 17 წევრიდან თითოეულმა 1.14 მილიარდი რუბლის ოდენობის შემოსავალი მიიღო, - ამის შესახებ ნავთობკომპანიის კვარტალურ ანგარიშშია აღნიშნული.
საქართველოს პრემიერ-მინისტრი გიორგი კვირიკაშვილი მთავრობის ადმინისტრაციაში აზერბაიჯანელ კოლეგას არტურ რასიზადეს შეხვდა.
ვერავინ და ვერაფერი შეუშლის ხელს ქვეყნისთვის სტრატეგიული მნიშვნელობის პროექტების განხორციელებას, - ამის შესახებ ვიცე-პრემიერმა, ენერგეტიკის მინისტრმა კახა კალაძემ ქსანი-სტეფანწმინდის 500 კვტ-იანი გადამცემი ხაზის მშენებლობასთან დაკავშირებით
აღმოსავლეთ-დასავლეთ (ბაქო-სუფსა) ენერგეტიკული დერეფნის 20 წლის იუბილის აღსანიშნავად პრემიერ-მინისტრი გიორგი კვირიკაშვილი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრ არტურ რასიზადეს, „სოკარის“ პრეზიდენტს
ეკონომიკის ექსპერტები საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დღეს სავალუტო აუქციონზე 20 000 000 აშშ დოლარის შეძენის ფაქტს ეხმაურებიან.
ვიცე-პრემიერის, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის დიმიტრი ქუმსიშვილის განცხადებით, კომპანია „ყაზტრანსგაზთან“ დაკავშირებით ის თითქმის ყოველკვირეულად კოლეგას, ყაზახეთის ვიცე-პრემიერს ესაუბრება.
საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია (სემეკ) ფიზიკურ, იურიდიულ პირებსა და ელექტროენერგიის, ბუნებრივი გაზის გამანაწილებელ, სასმელი წყლის მიმწოდებელ კომპანიებს შორის დავების განხილვას განაგრძობს.
რუბრიკის სხვა სიახლეები
26.05.2016
ენერგეტიკულმა და ინფრასტრუქტურულმა პროექტებმა მნიშვნელოვნად გააძლიერა აზერბაიჯანისა და მისი უახლოესი პარტნიორების ურთიერთობა და საქართველოსა და თურქეთთან რეგიონული თანამშრომლობა გაააქტიურა.
სრულად
26.05.2016
ირანი საქართველოს გავლით ევროპაში ახალი სატრანზიტო მარშრუტის გახსნას გეგმავს.
სრულად
26.05.2016
ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრი, დიმიტრი ქუმსიშვილი განმარტავს, რა სარგებელი აქვს საჰაერო სივრცის შესახებ დაზღვევას.
სრულად
26.05.2016
საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის 25 წლისთავი 26 მაისს, ქვეყნის მასშტაბით საზეიმო ღონისძიებებით აღინიშნება.
სრულად
25.05.2016
"ვაჭრობაში ანტიდემპინგური ღონისძიებების შემოღების შესახებ" კანონპროექტი განსახილველად პარლამენტს ამ დრომდე არ დაბრუნებია.
სრულად
TOP
რეკომენდებული
მნიშვნელოვანი
ოფიციალური კურსი
კონვერტორი
ბირჟა
26.05.2016
27.05.2016
USD
1
USD
2.1473
2.1473
EUR
1
EUR
2.3925
2.3925
GBP
1
GBP
3.1385
3.1385
RUB
100
RUB
3.2568
3.2568