30 000 დოლარით დაწყებული ბიზნესი და ლონდონის საფონდო ბირჟაზე გასვლის ამბიცია

ბიზნესი, რომელიც მშობლების სახლის გირაოში ჩადებით 25 წლის წინ დაიწყო. ბიზნესი, რომლის საწყისი კაპიტალი სულ რაღაც 30 ათასი დოლარი იყო, დღეს კი საკმაოდ შთამბეჭდავად გამოიყურება და კიდევ უფრო შთამბეჭდავი სამომავლო გეგმები აქვს.

PALITRANEWS - ის გადაცემა ”ბიზნეს პერსონამ” ამჯერად ”ჯი დი ჯგუფის” დამფუძნებელსა და ხელმძღვანელს გოჩა დარჩიაშვილს უმასპინძლა. მეტ დეტალს ბიზნესისა და მისი დამფუძნებლის შესახებ, რომელიც იშვიათად ჩნდება მედიასივრცეში, გადაცემის ბეჭდური ვერსიიდან შეიტყობთ.

- რატომ გაგიჩნდათ ბიზნესის კეთების სურვილი და როგორ დაიწყო ყველაფერი?

- ყველაფერი 25 წლის წინ - ცოტა უფრო ადრე დაიწყო. ბევრ ოჯახს, მათ შორის ჩემს ოჯახსაც, საარსებო წყარო არ ჰქონდა. დაახლოებით 1,5 წელი მოსკოვში, ფარმაკოლოგიურ სექტორში ვმუშაობდი. პირველი ანა-ბანა, ბიზნესის გაცნობა იქიდან დაიწყო, შემდეგ ჩამოვედი საქართველოში, დაახლოებით ნახევარი წელი ვიმუშავე ”თიბისი ჯგუფში” და შემდგომ უკვე ჩემი პირადი ბიზნესის კეთება დავიწყე.

- ეს იყო ალკოჰოლური სასმელების იმპორტი და რეალიზაცია?

- პირველი ბიზნესი დაკავშირებული იყო ლუდ ”გროლშთან”. იყო ასეთი ჰოლანდიური ლუდი და შემოვიტანეთ მე და ჩემმა პარტნიორმა ივა ხაზარაძემ.

- როგორც ვიცი, მშობლების ბინა ჩადეთ გირაოში. ეს იყო საწყისი კაპიტალი?

- დიახ, რაღაც თანხა გვჭირდებოდა, რომ დამეწყო პრემიალური ალკოჰოლის შემოტანა. „ბაზისბანკიდან“ კრედიტი ავიღე და ასე დავიწყე საქმის კეთება.

ნელ-ნელა გაიზარდა კომპანია. შემდეგ წამოვიდა იდეები, რომ ბიზნესის დივრესიფიცირება მომხდარიყო, ალკოჰოლის გარდა, დავიწყეთ კვების პროდუქტების შემოტანა.

- რამდენი ადამიანი აკეთებდით ბიზნესს?

- როდესაც დავიწყე პრემიალური ალკოჰოლის მიმართულებით მუშაობა, მარტო ვიყავი - მე ვიყავი მძღოლიც, მტვირთავიც, დისტრიბუტორიც და ხელმძღვანელიც. შემდეგ ნელ-ნელა განვავითარე, ავიყვანე გუნდი და დავიწყე გაფართოება. იმიტომ, რომ ნელ-ნელა ბაზარზე მოთხოვნაც გაჩნდა.

- იმ პერიოდში თუ იყო მოთხოვნა, როდესაც თქვენ პრემიუმ კლასის სასმელი შემოგქონდათ? არსებობდა სამარკო ნიშნები, რომლებიც შესაძლებელია, ქართული ბაზრისთვის აბსოლუტურად უცხო იყო. თან მაშინ უფრო საბჭოური წარმოების მოხმარების კულტურა იყო. როგორ შეძელით, რომ ქართველი მომხმარებლის მენტალობა შეგეცვალათ და ფიქრობთ თუ არა, რომ ამაში თქვენი წვლილი საკმაოდ მნიშვნელოვანია?

- თავიდან ყიდულობდნენ მხოლოდ ბოთლის სილამაზის გამო. წარმოდგენა არ ჰქონდათ, რას ყიდულობდნენ. ლიქიორი იყო თუ ვისკი, არ იცოდნენ. შემდეგ, როდესაც ბიზნესი განვავითარეთ, გამოვყავით გარკვეული ბიუჯეტი იმისთვის, რომ განათლებაში ჩაგვედო თანხები. გვინდოდა ადამიანებისთვის გვესწავლებინა, რა განსხვავება იყო, მაგალითად, ვისკისა და ვერმუტს ან ვერმუტსა და ლიქიორს შორის. გამომდინარე იქიდან, რომ ბიზნესი ვითარდებოდა, ეს ბიუჯეტიც იზრდებოდა.

- როგორ ასწავლიდით?

- ჩვენს მიერ ჩამოყვანილი ბრენდ ამბასადორები გარკვეულ ჯგუფებს მასტერ კლასებს უტარებდნენ და უხსნიდნენ მათ, რა ბრენდი იყო, რისგან მზადდება, მოხმარების რა კულტურაა, სად რა ხდება. დღეს უკვე საკმაოდ განვითარებულია ეს კულტურა. ერთადერთი დაგვრჩა კოქტეილების სფერო, სადაც სირთულეა ცოდნის მხრივ. მომხმარებელს ეშინია უცხო კოქტეილების გასინჯვის. ამ ყველაფერზე, გარკვეულწილად, ქვეყანაში არსებული ეკონომიკური სიტუაცია მოქმედებს. ჩვენ არ ვართ მდიდარი ქვეყანა და აქედან გამომდინარე, ადამიანი როცა გასართობად მიდის, ბიუჯეტზე ფიქრობს. კოქტეილი საკმაოდ ძვირად ღირებული სიამოვნებაა და ხშირად, ადამიანი ექსპერიმენტს ერიდება.

- თქვენ თქვით, რომ განათლება საკმაოდ მნიშვნელოვანია. ისიც მენიშნა, რომ გარკვეულ ინვესტიციას დებდით არა მხოლოდ საკუთარი კადრების განათლებასა და ცნობიერების ამაღლებაში, არამედ პოტენციური მომხმარებლის განვითარებაშიც, რომელიც სამომავლოდ თქვენი რეალური მომხმარებელი გახდებოდა. თქვენ თუ გქონდათ ბიზნესის მართვის განათლება და რა პროფესიის ხართ?

- ბიზნეს განათლება არ მაქვს. ჯერ დავამთავრე ტექნიკური უნივერიტეტი, ვარ მშენებელი, ყველა ჩემი წინაპარი მშენებელი იყო. შემდეგ მივიღე გადაწყვეტილება ფინანსური განათლებაც მიმეღო და ჩავაბარე სახელმწიფო უნივერსიტეტში. სამწუხაროდ, სწავლის დონე არ შეესაბამებოდა იმ მოცემულობას, რომელიც იმ დროისთვის იყო. პოლიტეკონომიის ლექტორი მარკეტინგის საწყისებს ვერ წაიკითხავს. გამომდინარე აქედან, ძირითადად, ბიზნესში განათლება პრაქტიკიდან მივიღე. ბევრი შეცდომა მქონდა. უბრალოდ, არ ვიცოდი რომ ეს შეცდომა იყო, ვერ ვაანალიზებდი, დღეს ალბათ შემიძლია, რომ რაღაცა გავაანალიზო, მაგრამ ამ გადმოსახედიდან ალბათ ვერ ვიტყვი, რომ ეს შეცდომა იყო.

- რა არის ყველაზე მნიშვნელოვანი ბიზნესში წარმატებისთვის - ეს არის უნარები, ცოდნა, ბიზნესის კეთების ნიჭი თუ იღბალი?

- ყველაფერი ერთად. რა თქმა უნდა, ნებისმიერ სიტუაციაში, ცხოვრების ნებისმიერ ეტაპზე და არა მარტო ბიზნესში იღბალი აუცილებელია, მაგრამ საჭიროა მუდმივად საკუთარ თავზე მუშაობა და განათლების მიღება. მე მინახავს ბევრი გაუნათლებელი ადამიანი, რომელსაც გარკვეული კაპიტალი აქვს. აღმოსავლეთ ევროპაში გაცილებით მეტია ასეთი ადამიანები. გარკვეული ცვლილებებიდან გამომდინარე ხდება ხოლმე ასე, საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდეგ ბევრი ცვლილება მოხდა. დასავლეთში ნაკლებად არის ეს იმიტომ, რომ გარკვეულ კანონზომიერებას ექვემდებარება. თუ ადამიანი არ სწავლობს, ის ვერ მიდის უნივერსიტეტში. თუ უნივერსიტეტი არ დაამთავრა, არ აქვს საჭირო კონტაქტები, თუმცა, რაღაც დონეზე იქაც აღწევს ადამიანი შედეგს. განსაკუთრებით, შტატებში შეიძლება უფრო მეტს მიაღწიო ადამიანმა განათლების გარეშე, მაგრამ ეს შემთხვევითობა მინუმამდეა დაყვანილი. ჩვენთან ალბათ უფრო მეტია. მაგრამ თუ არ იმუშავა ადამიანმა და რაღაცა არ გააკეთა, მარტო იღბალი ვერ უშველის.

- თქვენ თვლით, რომ იღბლიანი ხართ ბიზნესში?

- დიახ.

- ახლა რომ დამწყები ბიზნესმენი იყოთ და საქართველოში ათვისებული იყოს ბაზარი, რომელიც თქვენს კომპანიას დღეს აქვს დაკავებული, რას გააკეთებდით?

- მაგაზე არ მიფიქრია. შემიძლია გითხრათ, რომ ნებისმიერ ქვეყანაში, ნებისმიერ სიტუაციაში მოიძებნება ბიზნესის კეთების უამრავი საშუალება. საქართველოში უბრალოდ, ტოტალურად ხდება ის, რომ როცა ერთი რაღაცას აკეთებს, იმავეს იმეორებს მეორე. არ ქმნის რაღაც სხვა პროდუქტს. უამრავი ბიზნესია თავისუფალი დღეს საქართველოში, რომელიც შეიძლება დაიწყოს.

- დღეს თქვენი ჰოლდინგი 2 ათასამდე დასაქმებულ ადამიანს ითვლის. ეს არის ბიზნესი, რომელიც ფაქტობრივად, 30 ათასი დოლარით და ერთი ადამიანით დაიწყო, რომელიც ამ სამუშაოს ითავსებდა. ალბათ ამაყობთ, მთელი ამ მონაგარით.

- მართალი გითხრათ, არ მიფიქრია მაგაზე. ყოველ დილით იმდენად დატვირთული მაქვს გონება - ვარკვევ სხვა საქმეებს, მაგაზე დრო არ მრჩება. ალბათ უფრო ვორქოჰოლიკი გავხდი. ვერ ვიტან უსაქმურობას, არ შემიძლია, ეიფორიაში ვვარდები.

- ვიცი, რომ არ ცხოვრობთ საქართველოში, მაგრამ ახერხებთ აქ მართოთ ბიზნესი. რამდენად ხშირად ხართ აქ?

- რამდენადაც საჭიროება მოითხოვს.

- როგორ გაქვთ დრო გადანაწილებული, ამბობთ რომ ბევრს მუშაობთ.

- რთულია. მე ბევრ ქვეყანაში მიწევს ჩასვლა, წლის განმავლობაში. დაახლოებით 8 თვეს სასტუმროში ვატარებ და კვირაში 3-4 დღე, მინიმუმ, ფრენა მაქვს.

- ეს ნიშნავს იმას, რომ აქ საკმაოდ სანდო ადამიანები გყავთ, ვინც თქვენს ბიზნესს მართვს. საინტერესოა, რა პრინციპით შეარჩიეთ ეს ადამიანები და ხომ არ ყოფილა შემთხვევა, როდესაც თქვენმა შერჩეულმა ადამიანმა არ გაამართლა?

- რა თქმა უნდა, ეს გარდაუვალია. ბევრჯერ ყოფილა ასეთი შემთხვევა. მე ყოველთვის დადებითი განწყობა მაქვს ადამიანების მიმართ. ცხოვრებისეულმა გამოცდილებამ ისეთი ფილტრები დამიყენა, ვფილტრავ იმ ადამიანებს, ვინც ჩემიანი არ არის. ამიტომ მათთან ურთიერთობის კომფორტი მაქვს. მაგრამ ბიზნესში, ხშირად ადამიანები ვერ ამართლებენ იმ მოცემულობას, რომლიც შენ გაქვს. შეიძლება ჩემი წარმოდგენა სწორი არ იყოს, ამას არ უარვყოფ, მაგრამ არიან ადამინები, რომელთა ხედვა ბიზნესის კეთებაში განსხვავებულია.

- მას შემდეგ, რაც ბაზარზე კონკურენტები გამოჩნდნენ, იყო თუ არა თქვენ შორის კონკურენტული ომები, იყო თუ არა მცდლობა (ასეთი რამ ხშირად ხდებოდა სხვადასხვა ბიზნეს სექტორში), რომ თქვენი ადგილი სხვას დაეკავებინა?

- თუ ავიღებთ კონკურენტებს, რასაც რეალური კონკურენცია ჰქვია (არის ასეთი წარმატებული კომპანიები, პირადად ვიცნობ ამ ადამიანებს და პატივისცემით ვარ მათდამი განწყობილი. ეს არის ”გაგრა პლუსი”, ”თელიანი ტრეიდინგი”, ”კანტი”, ეს კომპანიები ბაზარზე არსებობენ რამდენი ხანია), ჩვენ ვიცავთ ერთმანეთის საზღვრებს, არ შემოგვაქვს ერთმანეთის პროდუქცია და მაქსიმალურად ვცდილობთ ერთმანეთს კონკურენცია გავუწიოთ თაროზე. კონკურენცია გავუწიოთ ერთმანეთს განათლებაზე - მომხმარებლის განათლებაზე მოვახდინოთ გარკვეული ზემოქმედება, რომ ავუხსნათ, რატომ უნდა მიირთვას ჩვენი პროდუქტი და ვთქვათ, კონკურენტის პროდუქტი. ან რატომ არის ამის უპირატესობა. იმავეს ცდილობენ ეს ადამიანები. ეს ჩარჩოებში ზის. თუმცა არსებობენ ადამიანები, რომლებსაც ჰომოსოვეტიკუსის წარმოდგენები აქვთ, რომ ძალიან წარმატებულები არიან და ამიტომ, შეუძლიათ, რომ ეს გააკეთონ. ამისთვის ჩვენ გვაქვს ზემოქმედების გარკვეული საშუალებები.

- ზემოქმედების რა ბერკეტები გაქვთ?

- ერთი, რომ კომპანია ძლიერია. ძალიან ცუდია, როცა დემპინგს აკეთებ იმიტომ, რომ ეს პირველ რიგში, ბრენდზე მოქმედებს. ასეთი ტიპის ადამიანებს ნაკლებად აინტერესებთ, იმოქმედებს ბრენდზე თუ არა. დღეს ვისკის შემოიტანს, ხვალ მწვანილს, ზეგ ჭიქას გაყიდის და მისთვის ბრენდს არსებითი მნიშვნელობა არ აქვს. 25 წელიწადი რომ ბრენდს აშენებ, ეს მათთვის, ალბათ გაუგებარია.

- ”ჯი დი ჯგუფის” ერთ-ერთი ბოლო მონაპოვარი არის ”ფილიპ მორისის” პროდუქციის რეალიზაცია ადგილობრივ ბაზარზე, რასაც წლების განმავლობაში ახორციელებდა ”ომეგა ჯგუფი”, ამას საკმაოდ ხმაურიანი ამბები უძღოდა წინ. რას უკავშირდებოდა თქვენი ინტერესები, მოგეპოვებინათ პარტნიორობის უფლება ”ფილიპ მორისთან”?  როდესაც ეს ინფორმაცია გავრცელდა, ბევრი ამბობდა, რომ ”ჯი დი ჯგუფს” არ ჰქონდა ბაზარზე თამბაქოს რეალიზაციისა და დისტრიბუციის გამოცდილება.

- რაც შეეხება ამ კონკრეტულ თემას, ეს საკითხი ჩვენთან მოვიდა დაახლოებით, წინა წლის სექტემბერში. როგორც ჩანს, ”ფილიპ მორისს” გარკვეული პრობლემა ჰქონდა ”ომეგა ჯგუფთან”, მე დიდი პატივისცემით ვარ ამ ადამიანების მიმართ განწყობილი. უბრალოდ, მოხდა ისე, რომ ეძებდნენ ახალ პარტნიორს. თავიდან იყო სამი კომპანია, შემდეგ გაიფილტრა და 2 კომპანიაზე დავიდა, საბოლოოდ კი არჩევანი ჩვენზე გაკეთდა. უკვე ერთი თვეა ჩვენ ”ფილიპ მორისის” პროდუქციის დისტრიბუციას ვაკეთებთ და არამგონია, ”ფილიპ მორისი” უკმაყოფილო იყოს ჩვენი ”გამოუცდელობით”.

- მინდა გითხრათ, რომ არც მომხმარებელია უკმაყოფილო, რადგან პირველ ეტაპზე საკმაოდ შემცირებული ფასით შემოვიდა პროდუქცია. თუმცა ისიც ითქვა, რომ ეს შესაძლოა ერთგვარი ჟესტი იყოს მომხმარებლის ლოიალობის დამსახურებისთვის.

- არ გამოვრიცხავ არცერთ ვარიანტს. ეს ბიზნესია და ჩვეულებრივი ტექნოლოგიები მუშაობს.

- ანუ ეს არ ნიშნავს, რომ ამ ფასებს შეინარჩუნებთ დიდი ხნის განმავლობაში?

- მაგას ვერავინ გეტყვით. ეს დამოკიდებულია ლარის კურსზე, აქციზზე და ასე შემდეგ. ჩვენ არ ვადგენთ ამის ფასს. ფასს ადგენს ”ფილიპ მორისი”. ჩვენ ვართ უბრალოდ მომსახურე კომპანია, რომელსაც ა წერტილიდან ბ წერტილამდე მიგვაქვს ეს პროდუქცია.

- 25 წლის წინ 30 ათასი დოლარით დაწყებული თქვენი ბიზნესი დღეს პრეტენზიას აცხადებს, რომ რამდენიმე მილიონიანი ბრუნვა აქვს და შეუძლია ლონდონის საფონდო ბირჟაზე გავიდეს, სადაც გასასვლელად 500 მილიონი დოლარის ბრუნვაა საჭირო.

- რა თქმა უნდა. გააჩნია მცირე ბიზნესია, საშუალო თუ დიდი ბიზნესია. რაღაც ეტაპზე ბიზნესი იზრდება. მაგალითად, ქსელური მაღაზიები შეიძლება დაიწყოს რაღაც პატარადან და იქცეს დიდ ბიზნესად.

- საქართველოს მთავრობის პოლიტიკა ადგილობრივი ალკოჰოლური სასმელების განვითარების, პოპულარიზაციის მიმართულებით რამდენად მისაღებია თქვენთვის? იგივე ღვინის, ბრენდის სუბსიდირება, შემდეგ საკმაოდ მასშტაბური კამპანიები, რომელშიც საკმაოდ დიდი საბიუჯეტო სახსრები იხარჯება. როგორ ფიქრობთ, მოიტანს ეს იმ შედეგს რა მოლოდინებიც აქვს მთავრობას თუნდაც 5, 10, 20 წლის შემდეგ?

- მე პირადად, ნებისმიერი სუბსიდირების წინააღმდეგი ვარ. იმიტომ, რომ ბიზნესმა თვითონ უნდა გაართვას თავი საკუთარ თავს. თუ ავიღებთ ევროპის მოდელებს, საფრანგეთმაც და იტალიამაც შარშან და შარშანწინ უარი თქვეს სუბსიდირებაზე, განსაკუთრებით ღვინის სექტორში. ჩვენ ღვინოს ვაწარმოებთ და ძალიან დიდი იმედები გვაქვს, რომ ჩვენი ქვეყანა იქნება ფლაგმანი? - არა მგონია. კარგი ღვინო გვაქვს, არ უარვყოფ მაგას, გვაქვს გარკვეული სეგმენტი, ნიშა. ამას დაკავება უნდა, მუშაობა უნდა, კომპანიებმა უნდა იმუშაონ ბაზრების ათვისებაზე. პირადად მე გამიხარდა, როდესაც 2006 წელს დაკეტეს რუსეთის ბაზარი და მართალიც გამოვდექი, საქართველოში ღვინის ხარისხმა საკმაოდ აიწია. როდესაც აღარ იყო ის ბაზარი, სადაც ღვინის გარდა, ყველაფერი იგზავნებოდა, რასაც შეიძლება სითხე დავარქვათ. იმ ბაზრებზე კი, სადაც ხარისხზეა მოთხოვნილება, პროდუქტს შესვლა გაუჭირდა. შემდეგ ბევრმა კარგმა კომპანიამ ძალიან გამოასწორა და ახლა სიამოვნებით შემიძლია მივირთვა მათი პროდუქცია.

- თქვენ რომელ სასმელს ანიჭებთ უპირატესობას?

- ღვინო, რა თქმა უნდა, მსიამოვნებს, ზომიერად.

- ქართული?

- ქართულსაც მივირთმევ ხოლმე.

- რატომ აირჩიეთ საცხოვრებლად შვეიცარია?

- მინდა ბავშვებმა განათლება მიიღონ. იქ კარგი სკოლებია. თბილისსაც ვფიქრობდი თავიდან, მაგრამ ბოლოს შვეიცარია გადავწყვიტე იმიტომ, რომ ბევრად უფრო ორგანიზებულია.

იხილეთ გადაცემის სრული ვერსია